Është e mençur të filloni çdo njohje me frëngjishten nga alfabeti, leximi dhe shqiptimi: shkrimi dhe tingulli këtu ndryshojnë shumë, dhe pa rregullat e leximit, fjalët mund të mësohen gabim. Lajmi i mirë është se këto rregulla janë të pakta dhe mësohen brenda pak ditësh.
Alfabeti dhe shkronjat frëngjisht
Alfabeti frëngjisht bazohet në të njëjtat 26 shkronja latine si ai anglez, kështu që nuk është e vështirë t'i mësoni nga zeroja – më e rëndësishme është të mbani mend emrat e tyre frëngjisht, në mënyrë që të mund të diktoni një fjalë shkronjë pas shkronje. Më poshtë është alfabeti i plotë me shqiptimin e emrave të shkronjave:
Pasi të keni zotëruar shkronjat, kaloni te rregullat e leximit – rendi i fillimit është përshkruar në detaje në udhëzuesin frëngjisht nga zero.
Diakritika, zanoret hundore dhe lidhja
Frëngjishtja shton diakritika në latinisht (é è ê ë à â î ô û ç), të cilat ndryshojnë tingullin dhe ndonjëherë kuptimin, prandaj nuk mund të injorohen. Ka edhe zanore hundore (on, an, in, un), të cilat nuk ekzistojnë në shqip – duhet të mësoheni me to me dëgjim.
Një fenomen i veçantë është lidhja (liaison): zakonisht bashkëtingëllorja e fundit e heshtur shqiptohet para një fjale që fillon me zanore («les amis» → «lez-ami»). Plus bashkëtingëlloret e fundit të heshtura dhe shkronja -e në fund të fjalëve. Këto rregulla mbulojnë shumicën e fjalëve “të pakuptueshme” në shikim të parë, dhe ia vlen t'i shqyrtoni ato së pari.
Transkriptimi dhe shqiptimi
Transkriptimi në frëngjisht është veçanërisht i dobishëm: ai fikson tingullin real pavarësisht nga shkrimi, dhe në fillim ndihmon të mos fiksohet një shqiptim i gabuar.
Në Memofluent, çdo fjalë ka transkriptim dhe kontekst, kështu që shqiptimi dhe kuptimi fiksohen së bashku, dhe audioja ndihmon të dëgjoni fjalën të plotë. Provoni:
Pyetje të shpeshta
Sa shkronja ka alfabeti frëngjisht?
Njëzet e gjashtë shkronja latine, plus shenjat diakritike (é è ê ë à â ç etj.), të cilat ndryshojnë tingullin, por nuk konsiderohen shkronja të veçanta të alfabetit.
Pse fjalët frëngjisht nuk lexohen si shkruhen?
Shumë shkronja të heshtura (sidomos bashkëtingëlloret e fundit dhe -e), zanore hundore dhe lidhja. Prandaj, rregullat e leximit dhe transkriptimi janë të rëndësishme që në fillim.
Çfarë është liaison (lidhja)?
Shqiptimi i bashkëtingëllores së fundit, zakonisht të heshtur, para një fjale që fillon me zanore (les amis → «lez-ami»). Mësohet me praktikë.
A duhet të mësoj transkriptimin?
Po, në fillim – ai fikson tingullin real. Në Memofluent, çdo fjalë ka transkriptim dhe audio.
Pse diakritika é è ê ç?
Ajo ndryshon tingullin dhe kuptimin (për shembull, é ≈ “e” e mbyllur, ç ≈ “s”). Nuk mund të injorohet.
Komentet
0 ·